Land's end.

Door Tjalling van den Bosch

Land's end is het uiterste, meest westelijke, punt 'vaste land' van Cornwall, in het zuidwesten van Engeland; vergelijkbaar met de Zeeuwse gemeente Veere in ons 'lage landje'.

Zoutelande valt onder de gemeente Veere en dat kennen wij dammers (althans behoren wij dammers te kennen) van de jaarlijkse activiteiten van stichting damevenementen Zeeland. Jarenlang werd het door Hiltex gesponsorde 'Zeeland Open' door de mannen van genoemde stichting 'op poten' gezet; ook het wereldkampioenschap voor vrouwen (2003) en het Europees Kampioenschap Algemeen (2002) en het Europees Kampioenschap voor Veteranen (2005 en 2009) werden naar Zeeland gehaald. Heden ten dage is men jaarlijks vooral in de weer met het Nederlands Kampioenschap voor vrouwen.    

Uw penneleur draagt het dammen een warm hart toe, dus ook het dammen voor vrouwen; zodoende werd op vrijdag 13 maart jongstleden de lange reis naar de Zeeuwse Rivièra ondernomen, om bij de eerste ronde van het N.K. vrouwen 2015 aanwezig te zijn. De lange reis voerde langs (~`~als de klok van~`~) Arnemuiden, Middelburg, Vlissingen, alsook Koudekerke, Biggekerke om maar eens wat dwarsstraten te noemen.

 

N.K. vrouwen 2015 . . .

 

Tijdens een eerste ronde is de spanning altijd het grootst; niemand wil met een verliespartij beginnen en de favorieten leggen zichzelf vaak meer druk op dan nodig is, om een winstpartij te boeken. Niets is mooier dan de sfeer te proeven en te voelen(!) van een dergelijk damevenement. De entourage in het gastvrije Beach Hotel is prachtig; de deelneemsters hebben ook hun onderkomen tijdens dit toernooi, in het hotel. Kortom, de organisatoren hebben het uitstekend 'voor elkaar', waarvoor hulde. Natuurlijk lag de schaduw van de betreurde Nina Hoekman, de kampioene van 2014, over het toernooi; de organisatie heeft op waardige wijze stilgestaan bij Nina.

 

In de eerste ronde liet Leonie de Graag een superieure techniek zien tegen veelvoudig Nederlands Kampioene Barbara Graas; na 4 uur spelen gaf de laatste (na een vernietigende 4 om 5) op.

 

Eén van de titelpretendentes was Heike Verheul; zij nam het deze ronde op tegen nationaal juniorenkampioene Denise van Dam, we komen er in na wits (van Dam) 27ste zet 43-39.

 

Verheul wilde (zo leek ons toe) vanaf acquit haar wil opleggen aan de youngster; deze belandde dan ook in een lange vleugel opsluiting. Van Dam zocht haar heil dan ook in tactische vondsten en alhoewel Verheul in een eerder stadium de combinatie wel had zien aankomen, werd ze toch het slachtoffer na  27.  . . - . .   (6-11)? , hetgeen werd afgestraft met  28.  25-20!  (14x32)  29.  37x28  (26x37)  30.  41x21  (17x26)  31.  28x6. 

Verheul speelde nog enkele zetten door om haar verlies (enigszins) te verwerken ("jij brengt ongeluk!"), maar de punten gingen naar van Dam.

 

Een ander fraai moment kwam voor in de partij tussen Ester van Muijen 

(wit) en Laura Timmerman.

 

Stand na zwarts (Timmerman) 31ste zet (15-20).

Van Muijen vervolgde nu met  32.  30-25  ; haar opponente had enige tijdsdruk en besloot (waarschijnlijk) daardoor tot een vereenvoudiging:  32.  . . - . .   (11-17)?  33.  25x14  (19x10)  34.  28x19  (13x24)  wit vervolgde nu met het lullige (excuse my French, ladies)  35.  34-30!

Het probleem voor zwart is nu dat (het waarschijnlijk geplande)  (24-29)  niet gaat . . ., want dan komt namelijk fraai: 37-31 (26x28)  30-24  (21x43)  24x2 (43-39)  50-44  (49x40)  35x44! Dus moet zwart 'iets anders doen'; om materieel evenwicht te bewaren had zwart na 35. 34-30 moeten vervolgen met (3-9) en (9-13), maar door de shock van wits 35te zet en de nog steeds aanwezige tijdsdruk besloot zwart tot  35.  . . - . .  (17-22)  en zag haar schijfje niet meer terug!

 

Ook de vierde partij uit deze ronde kende een opmerkelijk moment; de uiteindelijke winnares Doumesh (van harte Vitalia)  had haar winst (en eindzege?) op Iepie Poepjes (zwart) misschien wel kunnen verspelen als de laatste in de onderstaande stelling niet  46.  . . - . .  (27-32) , maar (28-32)

had gespeeld!

 

Na de gespeelde zet maakte Doumesh het vrij vlot af (2-0), maar na  (28-32) stuit wit plotseling op problemen; het op het eerste gezicht logische  39-33 mag niet wegens de damafname  (32-37)  31x42  (17-21)  6x28  (9-14)  28x10  (5x14). Ook (na  46. (28-32) mag wit niet  6-1  spelen, wegens  (32-37)  1x46  (9-14) 28x10  en  (46x14).

Of er na de gesuggereerde 46ste zet van zwart nog een sluitende winst inzit voor wit, laat ik gaarne aan u over, beste lezers en lezeressen; voor mij was het een genoeglijk dagje aan de Zeeuwse Rivièra . . .  

 

 

Dammen in Franeker...

I Door Tjalling van den Bosch

De site Frisian Draugths, met als ondertitel the chessgame of draugths, laat ons weten dat men, net als vorig, weer een groot internationaal damtoernooi in Franeker organiseert; voor de duidelijkheid in de Friese damvariant. Op de deelnemerslijst van de International Group prijken de namen van onder andere 'onze': Shvartsman, Valneris, Amrillaev, Jansen (Hans), Borghetti, N'Diaye (Macodou) en vele andere. Ook is er een groep van specialisten in het Fryske spul, met daarin louter Grutmasters.

Het wordt wederom een opzienbarend toernooi, met de opening op 24 maart aanstaande te Franeker (in de Bogt fan Gune, de oudste studentensociëteit van Nederland). Er worden ronden gespeeld in het prachtige stadhuis van Franeker, alsmede op tallships (de Antiqua en de Elisabeth). Deze zeegaande driemasters blijven overigens 'liggen' aan de Zuiderkade te Franeker, dus u kunt deze tegelijkertijd bezichtigen.  Overigens bevinden alle activiteiten en bezienswaardigheden zich in een straal van nog geen 400 meter.

Er zijn naast het toernooi ook diverse activiteiten, zoals een eindspeltoernooi en een presentatie over dammen in het algemeen, met onder andere Wim van Mourik.

Syb van der Ploeg (zanger van de Kast) verzorgt het entertainment. Dankzij een geslaagde zoektocht naar sponsors kan men opnieuw groots 'uitpakken'.

Mocht u interesse hebben voor dit toernooi ga dan naar de site. Overigens is Franeker sowieso een bezoekje waard; alleen al vanwege het minstens zo indrukwekkende Planetarium van Eise Eisinga (tegenover het stadhuis). Deze Eisinga leefde van 1744 tot 1828 en maakte het planetarium (het oudste nog werkende van de wereld) met zijn eigen handen(!), hij wilde ermee aantonen dat de toen heersende angst (dat planeten op elkaar zouden botsen) totale onzin was. 

Eerder . . .

Ik heb al eens eerder over het toernooi geschreven (zie epistel van april 2014 - In de war . . .- en mei 2014 -Afgebroken . . .-) en probeerde u toen duidelijk te maken dat het een prachtig evenement was (en is), maar dat de Friese damvariant niet te vergelijken is met onze variant op de 100 ruiten.

In voorgaande edities van het toernooi lieten diverse toppers uit onze sport zich (zeer) positief uit over het uitstapje naar Franeker en de Friese damvariant.

Ik meen dat het Anatoli Gantvarg was, die het Friese dammen omschreef als: "Het schaken onder het dammen". Ook onze huidige wereldkampioen (Alexander Georgiev) wil graag terugkeren naar Franeker, maar dit jaar doet hij niet mee vanwege de tweekamp tegen Jean Marc Ndjofang(!). 

Op de Engelstalige site (Frisian draughts) lezen we dat het Fryske spul al meer dan 400 jaar oud is en dat onze damvariant daaruit voortvloeide. De Fransen krijgen de eer dat zij 'hun 64-velden dammen' hebben gecombineerd met het Friese dammen. Ook lezen we op de site dat het de bedoeling is om in 2018 het eerste official World Championship Frisian Draughts te organiseren; vandaar dat men druk aan de weg timmert met het jaarlijks terugkerende Grutmastertoernoai te Franeker. Ook dit jaar slingert men live de partijen de digitale snelweg op en weet men de traditionele media (radio, televisie en kranten) te interesseren voor een bezoekje aan het toernooi.

Dus, als u het toernooi eens wilt bezoeken, alsmede de mooie stad, kom dan (van 24 t.e.m. 28 maart) langs in Franeker. Iedereen die daadwerkelijk eens achter het Friese dambord wil plaatsnemen, raad ik aan om op de slotdag van het toernooi mee te doen aan het eindspel-toernooi. U speelt dan 5 (schijven) tegen 5 (wit schijven op 50 t.e.m. 46 en zwart 5 t.e.m. 1) met de spelregels Frysk damjen.

Moeilijk . . .

De Friese damvariant is moeilijk voor de beoefenaars van het internationale spel; ik heb het genoegen gehad om tijdens mijn uitstapje naar Frysk damjen  (met wit) in de (Friese) 'Haarlemmer' te mogen trappen. Ik volgde het goede bedoelde advies op, om vooral naar 'de kanten' te spelen, dus:  31-26  (20-25) 37-31 (14-20)  41-37 ??, en nu (17-21)  26x17  (12x41) . . . Schijfverlies dus, als men nu denkt (zoals ik in eerste instantie) dat je de zwarte indringer op veld 41 straks wel terugwint, dan heb je het mis, want op bijvoorbeeld 37-31 volgt (41x21) . . .

Een heuse (Friese) Grutmaster probeerde mij het spel eens duidelijk te maken tijdens een onderling 'duel'; geheel tegen het advies van mijn tegenstander in dacht ik zelf de remise te kunnen forceren; in de onderstaande stand dacht ik (met wit) 'het voor elkaar' (remise) te hebben.

Mijn tegenstander, die mijn voorgaande actie hoofdschuddend had gadegeslagen, vervolgde nu met (41-46): oeps, ik mag nu niet 8-2 (of 8-3) spelen, want dan slaat zwart over schijf 14 (via veld 5) zowel de schijf als mijn dam weg! Dus werd ik gedwongen om  14-9  te spelen; de Grutmaster vervolgde nu met  (46-5) en toen realiseerde ik me dat ik kon opgeven, want dam halen wordt (horizontaal)teniet gedaan.

Het evenement in Franeker is prachtig, maar de Friese damvariant is mij te machtig . . .  

Hét excuus...

 Door Tjalling van den Bosch

Wetenschappers aan de universiteit van Göttingen (Duitsland) lijken hét excuus te hebben gevonden waar alle mannen al jaren naar op zoek zijn; volgens de onderzoekers is het namelijk gezond én noodzakelijk voor mannen om: competitief tijd door te brengen met andere mannen.

Het is ook wetenschappelijk aangetoond dat mensen boodschappen vanaf een beeldscherm slechter tot zich laten doordringen dan vanaf gedrukt papier; vandaar dat schrijver dezes mannen nog een keer wil wijzen op wat er vóór het vetgedrukte in de vorige alinea staat: gezond én noodzakelijk.

In ieder geval, een gezellig avondje 'uit' naar de damclub wordt zo wetenschappelijk verantwoord(!); dat leidden de onderzoekers af na het bestuderen van een groep apen . . . 

Volgens het onderzoek heeft een competitief avondje 'mannen onder  elkaar' een positieve impact op de stressniveaus van mannen; meer  dan wanneer die man in kwestie tijd doorbrengt met zijn partner of familieleden.
Wetenschappers kwamen tot die conclusie na het bestuderen van groepen berberapen, een apensoort die qua sociaal gedrag heel erg op de mens lijkt. (Ja, ja, humoristen, ik weet het; sommige mensen ook qua uiterlijk). Wat bleek . . ? De stresshormonen schoten de hoogte in toen mannetjes (berberapen) zich in de nabijheid van partner of familie bevonden. Wanneer ze in uitsluitend mannelijk gezelschap verkeerden, ontspanden ze zich meer; ondanks dat ze elkaar spelenderwijs uitdaagden (competitief). 

Veiligheid van de groep . . .

"Mannelijke berberapen vormen in het wild sterke sociale banden met andere mannetjes, die erg lijken op vriendschappen bij mensen" verklaart dr. Cristopher Young van de Primate Social Evolution Group aan de universiteit van Göttingen, "net als mensen voelen zij zich veiliger in een groep". Verder merkt dr. Young nog op: "het competitief ontspannen van de mannetjes 'onder elkaar', zorgt ervoor dat zij meer ontspannen zijn dan de vrouwtjes" EN "stressgerelateerde ziektes kwamen   verder enkel voor bij vrouwtjes of bij koppels".

Een avondje 'mannen onder elkaar' op de damclub lijkt dan ook de ideale manier voor mannen om zich te ontspannen.

Dankzij de onderzoekers van de Duitse universiteit hebben wij mannen dus een nieuw wapen in de zoektocht naar nieuwe leden; sorry dames, maar de wetenschap is er niet voor om gewenste conclusies te trekken . . !  Het is zeker niet de bedoeling om vrouwen in dit epistel 'onderuit te halen; mannen kunnen niet zonder vrouwen, al was het alleen maar om de mensheid voor uitsterven te behoeden.

 

Voorvechtster . . .

 

Vrouwen die georganiseerd dammen hebben bij lange na niet zo'n historie als hun mannelijke tegenhangers, maar toch werd het eerste Nationale Kampioenschap voor dames reeds in 1973 gehouden. Eef Nieuwenhuizen was een voorvechtster van het eerste uur. De eerste jaren was de organisatie van het N.K. nog wel eens rommelig: zo kon het gebeuren dat het tweede toernooi slechts 4 deelneemsters had, maar langzamerhand kreeg het damestoernooi meer 'grond onder de voeten'.

Mede door de inspanningen van de Suikerstichting en met name door Wiebe Visser kwam het ook vrij snel tot een eerste dames-WK. Dus kort gezegd, het dammen voor dames als (aparte) discipline is ook al weer  ruim 40 jaar oud!

 

Het Nederlands Kampioenschap Dammen Vrouwen 2015  vindt deze maand plaats te Zoutelande; om precies te zijn van woensdag 11 tot en met dinsdag 17 maart. Voor meer informatie kunt u terecht op de fraaie toernooi-site.

Steun het dammen voor vrouwen en volg het toernooi; dit kan natuurlijk via uw, want de partijen worden dagelijks live de wereld in geslingerd. Veel mooier is het natuurlijk om de dames daadwerkelijk in actie te zien aan de Zeeuwse Riviera; overnachten kan in het gastvrije Beach-hotel, waar het toernooi plaatsvindt en waar de speelsters overnachten. 

 

Het onderstaande diagram laat een stelling zien uit het eerste officiële dameskampioenschap (3de ronde, 8-9-1973): 

Barbara Graas heeft wit en speelt tegen de titel-favoriete Eef Nieuwenhuizen. Zwart heeft net op de 34ste zet  (3-9)  gespeeld en het ging toen als volgt verder: 35.  43-39  (16-21)  36.  38-32  (18-22)  37.  39-33  (13-18)  38.  42-37  (9-13) 39.  35-30  (13-19)  40.  29-24!  (20x27)  41.  37-31  (22x33)  42.  31x2  en Graas maakte het karwei vervolgens bekwaam af.

Hier wil ik het deze keer bij laten; de dames wil ik meegeven dat het een kwestie is van (zoals Barrie Stevens het plagt te zeggen): "vooral doorgaan", en de heren dammers: "het is gezond én noodzakelijk". 

Open brief...

Door Tjalling van den Bosch

Nee, het onderstaande is geen 'open brief', aan wie dan ook; ik wil u wijzen op één van de pennenvruchten van Wouter Sipma, welke staat te lezen op de site van dc. Hijken. Hierin richt Sipma zich tot organisatoren van 'open damtoernooien' en daar wijd ik dit epistel aan. Maar voordat ik hiertoe overga wil ik eerst een ieder bedanken voor de kaartjes, fruitmanden, chocola en alle andere goed bedoelde beterschapswensen. 

Meer dan 20 . . .

In zijn nog jonge leventje heeft de talentvolle dammer Wouter Sipma reeds zo'n 20 'grote' toernooien achter de rug; allen verspeeld volgens het Zwitsers systeem en daar mag, wat Sipma betreft, weleens verandering in komen. Letterlijk schrijft Sipma dat: "hoe leuk ik het spelen van toernooien ook  vind, eerlijk gezegd gaat die toernooivorm (Zwitsers) me ook een beetje vervelen ..."   Sipma begrijpt (zo schrijft hij) dat dit systeem misschien wel goed is voor een groot 'open toernooi', maar het staat hem tegen vanwege het feit, dat je als topspeler zo afhankelijk bent van wat je tegenstanders (veelal die uit de eerste rondes) in de rest van het toernooi presteren.

In de schaaksport zie je vaak, dat men 'boven op' een 'open toernooi' vaak een 'kroon-groep' heeft geformeerd, waarin de sterksten elkaar in een 'rond-toernooi' bekampen; Sipma begrijpt echter ook wel dat een dergelijke constructie financieel nogal zwaar op de begroting drukt. Ook zie je vaak dat men, tijdens schaaktoernooien, matches organiseert; bijvoorbeeld: man tegen vrouw, jong tegen oud, twee talentvolle spelers tegen elkaar,  of gewoon de twee sterksten. Vooral voor dit laatste (matches) wil Sipma nu een lans breken, daar dit volgens hem financieel gezien 'te doen' moet zijn voor organisatoren.

Wat is er nu zo erg aan het Zwitsers systeem? Ewel, laat ik u dit uitleggen aan de hand van wat de overleden J. H. Donner hiervan vond; deze schaker/schrijver kwam, in een overigens geheel andere context, ooit op de proppen met de (van origine Italiaanse) uitdrukking: 

Spermatozoo . . .

Wanneer de spermatozoo na de grote wedren als eerste van de miljoenen bij de eicel is aangekomen, staat hij voor zijn laatste beslissende opgave: tot haar in te gaan. Zij is omgeven door een moeilijk te penetreren pantser van vrouwelijke trots en om dit vlies te doorboren moet de spermatozoo zijn bekoorlijke zweepstaartje offeren, dat zuur bevat dat in staat is de afscherming van de eicel op te lossen. Alleen, hij is daar niet in zijn eentje toe in staat! Hij heeft niet genoeg zuur en om de eicel te vermurwen heeft hij de hulp van anderen nodig! Hij moet enige medestanders overreden voor hem het vuile werk te doen. Hoe hij dit doet(?), of hij valse beloften aanwendt, of er misschien

homoseksualiteit in het spel is, de moderne wetenschap weet het nog niet, maar in ieder geval moeten enige van zijn medestanders bereid gevonden worden het beste te geven, alleen om hem naar binnen te doen gaan.

Zo is het met het Zwitsers systeem nu ook; als een topspeler, als bijvoorbeeld Sipma, in de eerste twee rondes relatief zwakkere opponenten heeft verslagen, moeten deze in het vervolg van het toernooi wel punten gaan halen. 'Voorbeeld Sipma' treft, nadat hij de eerste twee rondes heeft gewonnen, alleen nog maar andere topspelers, waartegen hij hoogstwaarschijnlijk alleen maar tot puntendelingen komt. Vandaar dat het 'verschil' (lees: voordeel voor Sipma) moet worden gemaakt door de tegenstanders uit de eerste rondes die 'voorbeeld Sipma' wel heeft gehad en zijn directe concurrenten voor de eerste plaats niet! 

Om die reden (naar ik aanneem) wil Sipma weleens iets anders 'zien', dan een groot toernooi met het Zwitsers systeem. Wilt u het hele verhaal van Sipma lezen ga dan naar de site van damclub Hijken. Schrijver dezes wil nog opmerken dat wat hem betreft dezelfde bezwaren kleven aan het zogenaamde SB systeem; de letters SB staat voor Sonneborn en Berger, maar dat is eigenlijk een verkeerde benaming. Hermann Neustadl bedacht het systeem, William Sonneborn en Johann Berger

waren de grote criticasters tegen het systeem! Hoe het mogelijk is dat de namen laatste twee voor eeuwig aan dit systeem kleven is mij niet duidelijk. Maar goed, dit laatste geheel terzijde natuurlijk, alhoewel . . ., voordat je het weet heet het Zwitsers systeem voortaan het Sipma systeem !

Wouter Sipma plaatste zich via de halve finales voor het aankomende Nederlands Kampioenschap Dammen Algemeen te Emmeloord onder andere door een overwinning op mijn generatiegenoot Sjoerd Koopman.

Wit (Koopman) is volgens mij al 'overspeeld'; nadat Sipma zojuist op de 43ste zet (21-26) op de 'mat' heeft gelegd, vergreep wit zich aan 44.  41-36, tijdsdruk was hier mede de oorzaak van, waarschijnlijk was 44.  39-33 nog de 'beste'.

Zwart forceert nu opmerkelijk eenvoudig de definitieve winst: 44.  . . - . .  (1-7)  dreigt natuurlijk (16-21), dus  45.  32-28  (16-21)  46.  27x16  (18x27).  


Met de moed der wanhoop speelt Koopman nog 47.  28-23, maar moest toen na  47.  . . - . .   (11-17 offeren vanwege de dreigende doorbraak (27-31) en (7-11). Koopman gaf echter snel (en terecht) op.   

Er zijn zonder meer indrukwekkender overwinningen van Sipma die misschien een groter eerbetoon aan Sip de dammer zouden zijn geweest, maar ach, het heeft ook wel 'iets' om eens een generatiegenoot (zij het als slachtoffer) ten tonele te voeren.

Wouter jongen, veel succes in Emmeloord én blijf vooral schrijven!

   

Niet fit...

 Door Tjalling van den Bosch

Al voor de derde achtereenvolgende week is uw penneleur niet helemaal fit; een relatief eenvoudige verkoudheid houdt mij binnenshuis.

Anders dan bij griep is er geen sprake van koorts; slechts een ontsteking van het slijmvlies in de neus- en keelholtes zorgen voor doorwaakte nachten (kriebelhoest) en (mede daardoor) lusteloze dagen. "Je moet even uitzieken" sprak de geconsulteerde huisarts, maar ja, dat duurt dus nu al 3 weken en dat terwijl de eerste schermutselingen met betrekking tot 'Salou Open 2015' zichtbare vormen beginnen aan te nemen (Amersfoort, 27 februari a.s. en Heerenveen 4 april)!

Maar goed, futloos of niet er moet geld op de plank komen en dit betekent dat uw penneleur zich wederom moet storten op een nieuw epistel voor dit blog. Als het energiepeil op een laag pitje staat is de geest ook minder creatief, maar gelukkig is daar dan altijd nog (bijvoorbeeld) Frans Hermelink:

Wit heeft zojuist 27-22 gespeeld en nu is het aan zwart! Durft u het(?) (12-18) . . . en wit speelt en wint. Daar gaan we:  39-34  (18x27)  32x12  en nu (a)  (8x17)  43-39  (23x43)  34-30  (43x34)  -(25x34) mag ook; voor de winstvoering  maakt het niet uit- 40x20  (25x34)  33-28  (14x25)  28-22  (17x28)  37-31 (26x37)  41x5.  Inderdaad kan zwart in plaats van (a)  (8x17)   ook (b)   (23x32)  slaan; dan volgt echter  37x28  (8x17)  34-30  (25x34)  40x20 (14x25)  35-30  (25x34)  28-22  (17x39)  38-33  (39x28)  36-31  (26x37)  41x5. 

Een andere grootheid in het (creatieve) absurdum is natuurlijk 

Andreas Kuyken; kijkt en huivert (vrij naar van Hanegem W.): 

Het klopt dat wit een schijf 'meer' heeft. 33-29  (24x22)  31-27  (22x42)  12-8  (19x37)  43-38  (42x33)  8-3  und jetzt??

Absurd; wit heeft bijna al zijn schijven geofferd, terwijl zwart nog over alle schijven vanuit de beginstand beschikt (!) én zwart is aan zet!?!

Als zwart nu denkt remise te maken via  (40-45)  remise te maken dan heeft hij het mis, want zwart slaat 3x50 (via de schijven: 21-37-30-14-18-33). Na enig gepuzzel leidt waarschijnlijk  (14-19)  nog tot een eindspel, welke trouwens ook verloren is voor zwart(!):  3x49  (via de schijven: 21-37-33-30-40).


Het eindspel dat nu ontstaat is dus winnend voor wit; hoe(?), dat mag u zelf uitzoeken. Met excuses voor mijn futloosheid.  

Mens sana in corpore sano . . . es war einmal, und es kommt wieder.

Bijten...

Door Tjalling van den Bosch

Uit hoofde van de 'voorpret' kijken we even vooruit; naar de maand mei om precies te zijn. De vijfde maand van het jaar is traditioneel gereserveerd voor twee prachtige (open) damtoernooien, namelijk de Thailand Open (dit jaar van 8 t.e.m. 15 mei 2015) en de Salou Open (van 23 mei t.e.m. 2 juni 2015). Het toernooi in Azië is dit jaar aan haar 11de editie toe, terwijl het toernooi aan de Costa Dorada dan voor de 18de maal plaatsvindt.
U ziet aan de datums dat de twee toernooien, anders dan in voorgaande jaren, elkaar niet 'bijten'. Tenzij u natuurlijk, na afloop van de Thailand Open de, door de organisatie van harte aanbevolen, uitstapjes maakt (u bent er dan toch!).

Maar . . . (het zal niet!?) er dreigt gevaar! Het W.K. voor dames dwarsboomt sowieso beide toernooien, dus de meeste topdamsters moeten de toernooien noodgedwongen aan zich voorbij laten gaan; EN er komen thans berichten vanuit Rusland dat men dit jaar (2015) aldaar, precies in de maand mei, van plan is om het Russisch Kampioenschap te organiseren! Het zou doodzonde zijn wanneer de Russische dam-elite deze toernooien noodgedwongen aan zich voorbij zou moeten laten gaan. Er is overigens thans (in Rusland) een beweging gaande om het nationaal kampioenschap (net als in ons land) in de maand april te laten plaatsvinden; diverse Russische wereldtoppers hebben zich ook gewoon opgegeven voor één van de reeds eerder gememoreerde toernooien.  We hopen van ganser harte dat het lukt om het R.K. te verplaatsen.

Als we de lijst van winnaars er eens bij pakken, dan zien we trouwens dat de Russische grootmeesters de beide toernooien niet overheersen.

Thailand Open: 2005 Mardosa - 2006 Heusdens - 2007 Chizhov - 2008 Ndjofang - 2009 Ndjofang - 2010 Heerema - 2011 Ndiaye (Macodou) - 2012 Chizhov - 2013 Chizhov - 2014 Ndiaye (Macodou).

Salou Open: 1998 Gantwarg - 1999 Watoetin - 2000 Gantwarg - 2001 Gantwarg - 2002 Shvartsman - 2003 Valneris - 2004 Thijssen - 2005 Valneris - 2006 Thijssen - 2007 Getmanski - 2008 Dolfing - 2009 Valneris - 2010 Baliakin - 2011 Valneris - 2012 Boomstra - 2013 Kolesov - 2014 Georgiev.

Beide toernooien kunnen pronken met drie Russische winnaars. terwijl Nederland in Thailand tweemaal een winnaar leverde en in Salou vijfmaal.

Veel partijen van de winnaars zijn in de diverse damrubrieken uitvoerig bezongen, daarom laat ik u 'genieten' van de twee toernooidirecteuren die meestal aan hun eigen toernooi meedoen.

Dit diagram komt uit de eerste Thailand Open (8ste ronde, 23-5-2005); de witte schijven waren in handen van de organisator Andrew Tjong A Ong, terwijl Harry de Waard achter de zwarte stukken zat. Zwart had net 32.  . . - . .  (12-17)  uit zijn vingers laten glippen; wit kwam nu met  33.  33-28  en zwart vervolgde met  (18-22),  waar naar mijn bescheiden mening  (25-30)  gespeeld had moeten worden. Afijn, de Waard had echter een ander plannetje!?34.  28x19  (22x31)  35.  36x27  (13-18?)  met het idee om schijf 27 onder vuur te nemen, echter de combinatiespecialist (de Waard) kreeg toen een koekje van eigen deeg! 36.  29-23  (18x20)  37.  19-14  (10x19)  38.  27-22  (17x28)  32x1  over en uit, 2-0.

Het volgende diagram komt uit de Salou Open van 1999.

Bas Baksoellah had wit en de (toen nog aanstaande) toernooidirecteur Peter Pippel zwart. Baksoellah was vol in de aanval gegaan, zijn tegenstrever heeft alleen maar wat, op zijn korte vleugel, zitten pielen; hij noemde dit 'omsingelen'. Waarom is ons tot heden ten dage nog steeds niet duidelijk, maar wit besloot nu tot  37.  35-30 ??   De organisator beleefde toen zijn finest hour . . .  37.  . . - . .  (15-20)  38.  24x15  (4-10)  39.  15x4  (17-22)  40. 4x27  (31x42)  ja ja, een zelden voorkomende zevenklapper(!), met natuurlijk 41.  47x38  (36x47)  als smakelijk (zwart) toetje, 0-2. 

Overigens lijkt wit in het laatste diagram geen goede voortzetting meer te hebben; men zou kunnen zeggen dat zwart 'het' fantastisch heeft gespeeld, maar dat doen we natuurlijk niet! 

Als u belangstelling heeft voor één van de twee toernooien, ga dan naar de toernooi-sites. Wat betreft de Thailand Open weet ik het niet, maar het toernooi van Salou zit tegen het maximum aantal (van 140) deelnemers aan!
Het meedoen aan deze toernooien is natuurlijk prachtig; wat uw penneleur betreft is ook de 'voorpret' zeer belangrijk; helaas heeft het er alle schijn van dat de jaarlijkse stadswandeling (als voorbereiding op Salou) door Amersfoort dit jaar waarschijnlijk niet door gaat (?).

 

PS. Lang getwijfeld of men de . . . Open dient te schrijven, of het . . . Open. In 'sportend Nederland'  spreekt men van de US Open, maar op Wikipedia heeft men het over het US Open. Uiteindelijk is de keuze op 'sportend Nederland' gevallen; dammen is toch een sport? 

Toevoeging:

Zaterdag 28 februari aanstaande is er weer de traditionele Sneker Damdag. In mijn jeugd ("DAT is lang geleden!" JA DAT IS OOK LANG GELEDEN) deden er vaak meer dan 250 dammers mee; tegenwoordig is dit aanzienlijk minder, dus ga naar de site van Damclub Sneek (of van de P.F.D.B.) hierop staan de gegevens.

Geef u op, want anders kan dit toernooi wel eens de laatste zijn !!!

WK-match...

Door Tjalling van den Bosch

Zou het dan toch nog tot een WK-tweekamp komen? Gaan we het echt meemaken(?); twee van 's werelds beste dammers die strijden om de wereldtitel (in match-vorm)! Het lijkt er op z'n minst op dat in ieder geval de eerste schuttersputjes zijn gegraven! Maar daarover straks meer. 

Hidde . . . 

Een jaar of 6 geleden ben ik, door toedoen van Hidde Risselada, voor het eerst bij het voormalige Hoogovens Schaaktoernooi geweest (in Wijk aan Zee). Overigens noemde men het toernooi toen het Chorus Schaaktoernooi;  heden ten dage draagt het de naam Tata Steel Chess tournament. Wat voor naam het toernooi ook draagt, het is en blijft,wat mij betreft, één van 's werelds mooiste schaakhappenings. Sinds die eerste keer met Risselada ga ik er elk jaar minimaal één dag heen; zo ook op dinsdag 13 januari 2015. 

Zoals elk jaar worstel ik mij na aankomst eerst door de grote 'flappen' plastic heen, voordat ik de enorme sporthal (De Moriaan) in Wijk aan Zee betreed, welke (ook) elk jaar weer propvol zit met schakende medemensen.

Er zijn voor amateurs: tienkampen, dagvierkampen, weekendvierkampen,alsmede toernooien voor speciale groepen zoals: ondernemingsraden,parlementariërs, journalisten, arbiters, klanten, om er maar eens enkele (!)te noemen. In totaal stonden maar liefst 1.518 schakers op de deelnemerslijst! 

Nadat ik, elke jaar weer, over de eerste verbazing van zoveel schakers en schaaksters heen ben, loop ik door naar 'het podium' waar de allerbeste schakers zitten (Carlsen, Giri, Caruana e.v.a.).

Terwijl ik voorzichtig langs de borden schuifel loop ik plotseling Ton Sijbrands tegen het lijf; wees gerust, de Grand Maître kwam ongeschonden uit de onverwachte strijd, wat heet, Sijbrands hield opvallend gemakkelijk stand . . .  Afijn, we wisselen enkele woorden en terwijl ik verder om mij heen kijk zie ik 'onze' wereldkampioen lopen (!); inderdaad Alexander Georgiev. Er is even een moment van herkenning, maar hij loopt door; hij verwacht mij daar niet en ik hem al helemaal niet. Ik twijfel even, maar het is hem toch echt(!); ik wil hem even aanspreken ("Wat doe jij hier?"), dus achter hem aan.  Plotseling wurmt hij zich 'tussen de tafels door' en dat lukt mij met geen mogelijkheid; niet 'voorwaarts' en niet 'zijwaarts', maar dat zal u niet verbazen. In ieder geval, Georgiev lijkt mee te spelen; nee, hij speelt mee!

Vrijwel niemand blijkt ervan op de hoogte te zijn dat de meervoudig wereldkampioen dammen meedoet aan een zogenaamde dagvierkamp (voor de duidelijkheid: deze wordt verspeeld over 3 dagen)! Georgiev zal al zijn drie partijen winnen (in groep 5K) en behaalt een Toernooi Prestatie Rating van 2078.

 

Match . . . ?

 

Dat twee grootheden uit de damsport hier toevallig (?) aanwezig zijn, zou dat ergens op duiden? Zou de organisatie van het schaaktoernooi snode plannen hebben voor de editie van 2016? Een tweekamp om de titel "sterkst schakende dammer van de wereld'? Het zou een geweldige stunt zijn natuurlijk. Trouwens, van opzienbarende stunts zijn de organisatoren van het Tata Steel Chess Tournament niet vies, zo werd dit jaar (door de grootmeesters) een deel van het toernooi gespeeld in Rotterdam en Den Haag!

 

Zowel Sijbrands als Georgiev lieten zich niet in de kaart kijken; ik heb geen van beide zelfs maar op een hint in die richting kunnen betrappen. Wel zag ik dat Sijbrands met de nodige egards werd behandeld (door de schaakorganisatoren), zo werd de Grand Maître  'live' voor de camera's gesleept en werden hij en zijn gevolg overstelpt met consumptiebonnen! 

 

En Georgiev (?); die was dus reeds in voorbereiding! Waarschijnlijk wilde onze 'zittende' wereldkampioen eerst de sfeer proeven door in deze editie, in de anonimiteit, mee te spelen; hij is blijkbaar niet iemand die over één nacht ijs gaat. Georgiev is goed bevriend met schaakgrootmeester Ivantsjoek (Ivanchuk), dus voor een goede secondant hoeft hij niet ver te zoeken. En voor Sijbrands lijkt het ook geen probleem te zijn om bijvoorbeeld Jan Timman te vragen als steun en toeverlaat.

 

Dus . . .

 

Wie weet krijgen we in 2016 dan toch een WK-match tussen twee (dam-)Grand Maîtres; de schuttersputjes lijken in ieder geval te zijn gegraven (!) EN (niet onbelangrijk) de schaakbestuurders zijn er wel toe in staat! 

Iemand die zich ook graag aan de schaaksport overgaf, was natuurlijk Jannes van

der Wal; tijdens het N.K. van 1984 nam hij in de vierde ronde (gespeeld op 20 april)

Evert Dollekamp als volg te grazen.

 

Het is misschien opmerkelijk te noemen, maar dit was niet een geweldige 'Jannes'-aanval, welke met een vernietigende rondslag werd afgemaakt, nee Dollekamp ging (met zwart) als een 'dolle' in de aanval.

Op zich is er m.i. na (9-13) niet zo heel veel aan de hand, maar toen Evert hier besloot tot 26... (24-29)  maakte Jannes het af  met:  27.  31-27  (29x49)  28. 39-33  (28x39) 29.  38-33  (39x28)  30.  48-43  (49x38)  31.  42x4  geen speld tussen te krijgen. 

NEE, maar wel een Boom(!), want Gerrit laat ons via Toernooibase dammen weten dat wit  veel spectaculairder had kunnen uithalen, namelijk met:  27.  31-26!  (29x49)  38-33  (49x27)  33x24!  (20x29)  48-43  (27x49)  30-24  (29x20)  26-21  (16x27)  42-38  (49x32)  37x10  (15x4) en  25x3.  

 

Alles bij elkaar is dit een opmerkelijk epistel geworden . . .