Provinciaal clubkampioenschap

Daags voor het debacle tegen De zaanstreek haalde Huizum het provinciaal kampioenschap binnen. Om dit doel te bereiken hoefden we alleen maar te winnen van Cornjum, welk team met een aantal invallers aantrad. Eerder hadden we al afgerekend met Wânswert en De Oldehove. Na onverwachte nederlagen van Anton schotanus en Anne-Piet kooistra werd het toch nog even spannend. Jan Adema zorgde voor het beslissende negende punt, maar weigerde vervolgens op de schouders te gaan. De teleurstelling over het verzanden van een veelbelovende stelling was groter dan de blijdschap over het kampioenschap. Hij besloot de voor hem onbevredigende uitslag van de partij met een biertje weg te spoelen.
Mijn tegenstander had een rating van amper 700 en zodoende had ik voldoende tijd om alle partijen te volgen. Huizum 2 speelde in dezelfde zaal tegen De Oldehove 1. Veel belangstelling ging uit naar de partij tussen Piet Tuik en Jan Terpstra. Twee oude vrienden, twee generatiegenoten die na jaren weer eens tegenoverelkaar mochten plaatsnemen. In een spectaculaire partij schotelde Jan zijn tegenstander allerlei merkwaardige manouvres voor, bedoeld om op de been te blijven. Vreemde zetten waar Tuik ternauwernood raad mee wist. Ver na de 50e zet werd de strijdbijl begraven.
Meinze Feenstra speelde een uitstekende klassieke partij tegen Hylke Dijkstra. De zwartspeler, net hersteld van een sterke Ghestemdoorstoot, ziet zich met nieuwe problemen geconfronteerd.(zie diagram)
Wit: M. Feenstra
Zw.: H. Dijkstra

1.27-22! 29-34 2.39x30 12-18 3.22x11 16x07 4.36-31 07-11 5.31-27 11-16 28-23!B (Na 28-22 18-23 etc. heeft zwart het laatse tempo) 6...19x39 7.30x10! 39-44 8.37-31!! 26x28 9.10-05 21x43 10.05x12! Uitstekend afgewerkt

Coup Bouma

De onderlinge competitie is net halverwege, maar lijkt nu al beslist. Piet Bouma is aan een ijzersterk seizoen bezig, liep nog niet tegen een nederlaag aan en haalde afgelopen donderdag vernietigend uit. De rest van het deelnemersveld kan slechts op gepaste afstand toekijken en wachten op een uitglijder van de koploper.
“Ik heb altijd al een keer een Open Bonnard tegen je willen spelen.” Dit waren de eerste woorden van de trotse winnaar, nadat hij met een daverende combinatie van Anton Schotanus had gewonnen. Op zulke momenten wordt meteen weer duidelijk waarom iemand de damsport jarenlang trouw is gebleven. Een gerenommeerde tegenstander op sensationele wijze verslaan, ook als is het op een bescheiden podium als de onderlinge van Huizum, is nodig om gemotiveerd te blijven.

De combinatie die Piet op het bord toverde is zeer verrassend en vergt veel van het voorstellingsvermogen.
1.33-29? 22x33 2.31x11* 13-18!! 3.29x20 14x25 4.38x29 25-30! 5.35x22 1-6! 6.29x07 06x50 7.26x17 02x22. Zelfs het kleine naslagje 2x22 oogt heel chique. Een ieder die lucht had gekregen van het huzarenstukje stroomde toe en Piet liet zich uitgebreid fêteren, ook door zijn oude damvrienden uit Workum, die bij Huizum 2 op bezoek waren.
Op Toernooibase worden nog enkele fraaie combinatiemogelijkheden getoond. In plaats van een gespeelde 18-23 kan zwart direct 24-29!! spelen met altijd dam.
Hoe heet deze combinatie eigenlijk? Geen van de aanwezigen wist het antwoord en toen was de ‘Coup Bouma’ snel geboren.
Over de term Open Bonnard heb ik mijn twijfels. Ik denk dat er sprake is van een onvoltooide Bonnard, bij een Open Bonnard staat er geen witte schijf op 28, maar dit geheel terzijde.

In de competitiewedstrijd Heerenveen-Huizum, die 5 dagen later werd gespeeld, waren de combinaties niet van de lucht.

Wit: A. Plantinga
Zw.: P. Bouma

Na het gespeelde 1...21-26 kon Aize Plantinga een standaarddammetje nemen met 2.35-30 24x35 3.37-31 26x46 4.29-23 18x29 5.33x24 46x30 6.34x05. Na 11-17 gaat de dam er met gelijkspel weer af. De witspeler zag het niet en verloor vervolgens kansloos.

Op het bord ernaast speelde zich het volgende tafereel af:
Wit. R. van der Pal
Zw.: W. van der Molen

1.37-31? 06-11!! 2.31x22 25-30 3.35x24 13-19 4.24x04 08-13 5.04x18 12x32 6.38x27 17x50!!
Met het schaamrood op de kaken haalde ik de zwarte dam van het bord, speelde ruim dertig zetten met een schijf minder en haalde nog net remise.

In middels had Tjalling van den Bosch met een 'openingsgrapje' gewonnen van Tjipke Smedinga.
Wit: T. Smedinga
Zw.: Tj van den Bosch

Smedinga bracht een zgn Sargin-detail op het bord en Tjalling dacht dan kan ik ook:
1...17-21 2.26x19 14x45 3.24-20!! 15x24 4.33-29 24x33 5.39x06! en wit heeft een schijf meer.
Het niveau is niet altijd even hoog, maar op die doordeweekse damavondjes valt genoeg te bleven.....

Johannes Lemstra

Afgelopen zondag overleed Johannes Lemstra op 54-jarige leeftijd. Toen ik in 1983 lid werd van Damclub De Oldehove, had Johannes net de Fries titel (1982) veroverd. Als secretaris, jeugdleider en eindredacteur van het clubblad 'Zwart en Wit', was hij een belangrijke schakel binnen de club. In die beginjaren trok ik veel met Johannes op. Later is het contact minder geworden, al trof ik hem zo nu en dan bij damwedstrijden. De laatste keer dat we elkaar zagen was in 'Het Knooppunt' bij de provinciale competitiewedstrijd De Oldehove-Huizum. Johannes blikte toen uitgebreid terug op onze gezamenlijke jaren bij De Oldehove. Aanvankelijk begreep ik die duik in het verleden niet zo goed, maar achteraf denk ik dat Johannes toen al wist dat hij ernstig ziek was.

Het fragment waarmee Johannes veel indruk maakte stond ook op de kist en op de rouwkaart. Wie zich realiseert dat deze slagwending in een vluggertje van 10 minuten is uitgevoerd, kan niet anders dan concluderen dat Johannes over een uitstekende slagvaardigheid beschikte.

Wit: J. Lemstra
Zw.: B. Post

De combinatie die op een sneldamtoernooi bij Huizum werd uitgevoerd is werkelijk prachtig: 1.26-21! 17x37 2.28x17 12x21 3.42x22 18x27 4.33-28! 19x30 5.28-22 27x18 6.39-33 30x28 7.29-24 20x29 8.38-33 29x38 (ad. lib.) 9.43x05!!
Johannes Lemstra heeft deze combinatie ook een keer aan Ton Sijbrands laten zien. Sijbrands boog zich over de stand, glimlachte na een poosje en sprak zijn waardering uit.

In een flankspelboek, waarmee Johannes rond 1994 bezig was, zou zo'n combinatie niet misstaan. Het manuscript dat ik ooit eens onder ogen kreeg was -als ik het goed begrepen wel af- maar is jammer genoeg nooit in boekvorm verschenen.

A.P. Kooistra in voetsporen Tsjizjov

In de onderlinge competitie van Huizum wordt fel gestreden. Koploper Piet Bouma besloot een hekstelling op het bord te brengen. Een stoutmoedig systeem, waarbij je zoveel mogelijk schijven van de tegenstander probeert vast te houden. We komen erin na de zet 1...6-11? van Piet.

Wit: A.P. Kooistra
Zw.: P. Bouma

Anne-Piet had de partij nu met een prachtige combinatie kunnen beslissen: 2.37-31 26x37 3.47-42 37x48 4.28-22 17x28 5.33x22 24x42 6.22-18 13x22 7.43-38 42x33 8.39x06 48x30 9.35x04. Anne-Piet zag het niet en trad daarmee ongewild in de voetsporen van veelvuldig oud-wereldkampioen Tsjizjov, die ooit tegen Ron Heusdens deze naar Aris de Heer genoemde combinatie miste. (Interland Nederland-USSR 1982)

Wit: A. Tsjizjov
Zw.: R. Heusdens

De overeenkomst met het vorige diagram is treffend. Ook hier een 12x12 stand.

Gerlof Kolk komt de volgende stand:

Wit: G. Kolk
Zw.: M. van Ballengooijen

Gerlof had als laatste zet 1.37-31 gespeeld en hoopte daarmee op 1..21-26! 2.29-23!! 26x48 3.23-18! 13x22 4.33-29 24x42 5.43-38 42x33 6.39x17 48x30 7.35x02!
De zwartspeler verleende echter geen medewerking.
Met dank aan Toernooibase van Piet Bouma, de onuitputtelijke bron van damplezier.

Het thema van de Heer (48x30 en 35x2/4) leent zich goed voor variaties. Na eventjes prutsen kwam ik tot de volgende stand:

Wit baant zich hier een weg naar de damlijn door: 1.29-23! 10-14* 2.37-31 26x48 3.32-27 21x43 4.23-18 12x32 5.33-29 24x44 6.40x09 48x30 en 7.35x02!
Wie volgt?

Sietse Nagel topscorer Huizum 1

Voor het eerst sinds een aantal jaren maakt Sietse Nagel weer deel uit van het vlaggenschip van Huizum. Waar sommigen misschien een onopvallende rentree hadden verwacht besloot de kersverse vader meteen fel van leer te trekken en is na 6 rondes de topscorer van Huizum 1. In de vorige ronde versloeg hij oud-NK finalist Peter Schuitema en in de zesde ronde tekende Sietse voor de zijn derde winstpartij.
De webmaster van Huizum was die dag zonder ontbijt de deur uitgegaan en verslikte zich vlak voor de wedstrijd nog in een gevulde koek. Toen onze jeugleider vervolgens nog een kop koffie over de bar kieperde kon er eigenlijk niets meer mis gaan.
De tactische grap waarmee hij zijn tegenstander van Damclub Lent vlak na de opening verschalkte is beslist de moeite waard.
Wit: S. Nagel
Zw.: M. von Bronswijk (Lent)

Na 1.30-24!! besloot zwart maar met een schijf minder verder te gaan, want op 1...20x29 volgt 2.27-22!! 18x27 2.32x21 23x41 3.46x37 16x27 4.37-31 26x37 5.42x22 17x28 6.25-20 14x25 7.39-33 28x39 8.43x05!! en de dam verdwijnt binnen twee zetten achter de witte linies.
Vorig jaar versloeg Sietse als invaller in hetzelfde clubgebouw in Lent Arjen de Mooij. Ditmaal in een haarscherpe versie van de Van Westerloo variant.
Lent heeft overigens één van de leukste eigen clubgebouwtjes van Nederland, maar dit geheel terzijde.

Jan Adema, die eveneens aan een uitstekend seizoen bezig is, kwam in een studie-variant van zijn tegenstander terecht en verloor geforceerd een schijf.

Wit: J. Adema
Zw.: A. de Mooij (Lent)

Aangewezen is hier 1.31-27. Adema speelde 1.29-24? 20x29 2.34x23 18x29 3.33x24 22x33 4.38x29 19x30 5.35x24 en liep tegen zijn eerste nederlaag van het seizoen aan.
De clou schijnt te zijn dat zwart schijf 24 voortdurend aanvalt. Horizontale dekking met 32-28-23 of 29-23 (in een later stadium) werkt niet vanwege 21-27 en datzelfde 21-27 volgt ook na 39-33.
Enige argwaan aan het adres van de zwartspeler, die zetten als 04-10 en 02-07 afgeeft alsof het allemaal niks is, was op z'n plaats geweest.

Meinze Feenstra

Meinze Feesntra is een aantal jaren terug lid geworden van Huizum. Voor de club is dit in alle opzichten een versterking: als bestuurslid, als speler en leider van Huizum 3 en als trouw bezoeker van de onderlinge. Ook als gastheer bij de bestuursvergaderingen van Huizum blijft Meinze overeind en verzaakt nooit om de gang naar de keuken te maken om het zoveelste flesje Bavaria aan te rukken
De kersverse penningmeester leverde op mijn verzoek het eindspelfragment in, waarmee hij Fedde van der Laan verschalkte.

Wit: M. Feenstra
Zw.: F. van der Laan

Dit eindspel is bij goed spel van zwart niet te winnen. Wel moeten nog een aantal klippen worden omzeild. In de partij volgde:
1...16-32?? 2.24-20!! 15x22 3.37x45 en zwart geeft het op.
Niet goed is 1...25-20 2.24x35 16-32 3.29-24! evenals 1...16-02 2.37-46! 02x35 3.29-24! met winst en 1..16-07 2.28-23 15-20 3.24x15 25-30 4.29-24!! W+.

Meinze stuurde nog een ander fragment in, waarmee hij zich ooit -op een eendagstoernooi- onsterfelijk had kunnen maken.

Hebben we hier niet te maken met de Coupe Napoleon? 1.34-30! 25x45 2.19-13! 08x30 3.44-40 45x34 4.29x40 18x29 5.28-22 17x28 6.32x05!! Hoewel heel verrassend, zag ik de winst in één oogopslag en dat komt omdat het slagidee in gespiegelde vorm bekend is:

Wit wint door: 1.37-31! 26x46 2.22-17! 11x31 3.47-41 46x37 4.32x41 23x32 5.33-29 24x33 6. 39x08. Aan dit fragment is de naam van Mamina N'Diaye verbonden. Toch geen Napoleon, nu ik er nog eens goed naar kijk.
Hiervoor kan ik u verwijzen naar fragment 4 uit het eerste videobalkje. (Litvinenko-Georgiev)

Eindspel

Mijn interesse voor het eindspel begon in 1977. De sterkste aspiranten van Nederland kregen toen training van Rob Clerc in "De Coehoorn" in Arnhem. Die trainingen bevatten altijd een eindspeltest, die ik met veel plezier oploste.
Onderstaand fragment komt uit de onderlinge competitie van Huizum.

Wit: A.P. Kooistra
Zw.: B. Stenekes

De witspeler had in het middenspel de knuppel in het hoenderhok gegooid. De spanningen keerden zich echter tegen hem en hij kwam in een verloren eindspel terecht.
1.06-01 50x46 Ook 1...50x36 geeft een gewonnen eindspel. Ben Stenekes koos voor de mooiste winst, maar gaf na afloop toe niet alle finesses te hebben onderkent.
2.01-34 26x37 Een aantal eenvoudige finesses zorgt ervoor dat de zwarte schijven onaantastbaar zijn:
1) 3.34-48 37-42!
2) 3.34-25 14-20!
De mooiste winst ontstaat na: 3.34-48 37-41 4.48-25 14-19 5.25-30 41-47! 6.30x13 47-36! 7.13-04 8.02-08!! en wit kan niet meer ontsnappen.

De competitiekraker Huizum - De Oldehove leverde dit eindspelletje op. De thuisclub won deze derby en stevent, na eerder Wanswert te hebben verslagen, op het provinciaal kampioenschap af.

Wit: J. de Vries
Zw.: H. Dijkstra

Deze vijf om vijf staat in de damliteratuur bekend als de Maginot-linie.Dit was een Franse verdedingingslinie aangelegd tussen 1930 en 1936 op de grens met België, Duitsland en Italië, genoemd naar de Franse minister van oorlog Philippe Maginot.

Vrijwel alle zwarte zetten leiden tot remise, waaronder het in de partij gespeelde 1...18-23 2.29x18 20-25.Alle omstanders hoopten met Jacob nog even op 1...20-25 2.26-21!! met winst, een grap die door de zwartspeler niet was onderkend.