Hét excuus...

 Door Tjalling van den Bosch

Wetenschappers aan de universiteit van Göttingen (Duitsland) lijken hét excuus te hebben gevonden waar alle mannen al jaren naar op zoek zijn; volgens de onderzoekers is het namelijk gezond én noodzakelijk voor mannen om: competitief tijd door te brengen met andere mannen.

Het is ook wetenschappelijk aangetoond dat mensen boodschappen vanaf een beeldscherm slechter tot zich laten doordringen dan vanaf gedrukt papier; vandaar dat schrijver dezes mannen nog een keer wil wijzen op wat er vóór het vetgedrukte in de vorige alinea staat: gezond én noodzakelijk.

In ieder geval, een gezellig avondje 'uit' naar de damclub wordt zo wetenschappelijk verantwoord(!); dat leidden de onderzoekers af na het bestuderen van een groep apen . . . 

Volgens het onderzoek heeft een competitief avondje 'mannen onder  elkaar' een positieve impact op de stressniveaus van mannen; meer  dan wanneer die man in kwestie tijd doorbrengt met zijn partner of familieleden.
Wetenschappers kwamen tot die conclusie na het bestuderen van groepen berberapen, een apensoort die qua sociaal gedrag heel erg op de mens lijkt. (Ja, ja, humoristen, ik weet het; sommige mensen ook qua uiterlijk). Wat bleek . . ? De stresshormonen schoten de hoogte in toen mannetjes (berberapen) zich in de nabijheid van partner of familie bevonden. Wanneer ze in uitsluitend mannelijk gezelschap verkeerden, ontspanden ze zich meer; ondanks dat ze elkaar spelenderwijs uitdaagden (competitief). 

Veiligheid van de groep . . .

"Mannelijke berberapen vormen in het wild sterke sociale banden met andere mannetjes, die erg lijken op vriendschappen bij mensen" verklaart dr. Cristopher Young van de Primate Social Evolution Group aan de universiteit van Göttingen, "net als mensen voelen zij zich veiliger in een groep". Verder merkt dr. Young nog op: "het competitief ontspannen van de mannetjes 'onder elkaar', zorgt ervoor dat zij meer ontspannen zijn dan de vrouwtjes" EN "stressgerelateerde ziektes kwamen   verder enkel voor bij vrouwtjes of bij koppels".

Een avondje 'mannen onder elkaar' op de damclub lijkt dan ook de ideale manier voor mannen om zich te ontspannen.

Dankzij de onderzoekers van de Duitse universiteit hebben wij mannen dus een nieuw wapen in de zoektocht naar nieuwe leden; sorry dames, maar de wetenschap is er niet voor om gewenste conclusies te trekken . . !  Het is zeker niet de bedoeling om vrouwen in dit epistel 'onderuit te halen; mannen kunnen niet zonder vrouwen, al was het alleen maar om de mensheid voor uitsterven te behoeden.

 

Voorvechtster . . .

 

Vrouwen die georganiseerd dammen hebben bij lange na niet zo'n historie als hun mannelijke tegenhangers, maar toch werd het eerste Nationale Kampioenschap voor dames reeds in 1973 gehouden. Eef Nieuwenhuizen was een voorvechtster van het eerste uur. De eerste jaren was de organisatie van het N.K. nog wel eens rommelig: zo kon het gebeuren dat het tweede toernooi slechts 4 deelneemsters had, maar langzamerhand kreeg het damestoernooi meer 'grond onder de voeten'.

Mede door de inspanningen van de Suikerstichting en met name door Wiebe Visser kwam het ook vrij snel tot een eerste dames-WK. Dus kort gezegd, het dammen voor dames als (aparte) discipline is ook al weer  ruim 40 jaar oud!

 

Het Nederlands Kampioenschap Dammen Vrouwen 2015  vindt deze maand plaats te Zoutelande; om precies te zijn van woensdag 11 tot en met dinsdag 17 maart. Voor meer informatie kunt u terecht op de fraaie toernooi-site.

Steun het dammen voor vrouwen en volg het toernooi; dit kan natuurlijk via uw, want de partijen worden dagelijks live de wereld in geslingerd. Veel mooier is het natuurlijk om de dames daadwerkelijk in actie te zien aan de Zeeuwse Riviera; overnachten kan in het gastvrije Beach-hotel, waar het toernooi plaatsvindt en waar de speelsters overnachten. 

 

Het onderstaande diagram laat een stelling zien uit het eerste officiële dameskampioenschap (3de ronde, 8-9-1973): 

Barbara Graas heeft wit en speelt tegen de titel-favoriete Eef Nieuwenhuizen. Zwart heeft net op de 34ste zet  (3-9)  gespeeld en het ging toen als volgt verder: 35.  43-39  (16-21)  36.  38-32  (18-22)  37.  39-33  (13-18)  38.  42-37  (9-13) 39.  35-30  (13-19)  40.  29-24!  (20x27)  41.  37-31  (22x33)  42.  31x2  en Graas maakte het karwei vervolgens bekwaam af.

Hier wil ik het deze keer bij laten; de dames wil ik meegeven dat het een kwestie is van (zoals Barrie Stevens het plagt te zeggen): "vooral doorgaan", en de heren dammers: "het is gezond én noodzakelijk". 

Open brief...

Door Tjalling van den Bosch

Nee, het onderstaande is geen 'open brief', aan wie dan ook; ik wil u wijzen op één van de pennenvruchten van Wouter Sipma, welke staat te lezen op de site van dc. Hijken. Hierin richt Sipma zich tot organisatoren van 'open damtoernooien' en daar wijd ik dit epistel aan. Maar voordat ik hiertoe overga wil ik eerst een ieder bedanken voor de kaartjes, fruitmanden, chocola en alle andere goed bedoelde beterschapswensen. 

Meer dan 20 . . .

In zijn nog jonge leventje heeft de talentvolle dammer Wouter Sipma reeds zo'n 20 'grote' toernooien achter de rug; allen verspeeld volgens het Zwitsers systeem en daar mag, wat Sipma betreft, weleens verandering in komen. Letterlijk schrijft Sipma dat: "hoe leuk ik het spelen van toernooien ook  vind, eerlijk gezegd gaat die toernooivorm (Zwitsers) me ook een beetje vervelen ..."   Sipma begrijpt (zo schrijft hij) dat dit systeem misschien wel goed is voor een groot 'open toernooi', maar het staat hem tegen vanwege het feit, dat je als topspeler zo afhankelijk bent van wat je tegenstanders (veelal die uit de eerste rondes) in de rest van het toernooi presteren.

In de schaaksport zie je vaak, dat men 'boven op' een 'open toernooi' vaak een 'kroon-groep' heeft geformeerd, waarin de sterksten elkaar in een 'rond-toernooi' bekampen; Sipma begrijpt echter ook wel dat een dergelijke constructie financieel nogal zwaar op de begroting drukt. Ook zie je vaak dat men, tijdens schaaktoernooien, matches organiseert; bijvoorbeeld: man tegen vrouw, jong tegen oud, twee talentvolle spelers tegen elkaar,  of gewoon de twee sterksten. Vooral voor dit laatste (matches) wil Sipma nu een lans breken, daar dit volgens hem financieel gezien 'te doen' moet zijn voor organisatoren.

Wat is er nu zo erg aan het Zwitsers systeem? Ewel, laat ik u dit uitleggen aan de hand van wat de overleden J. H. Donner hiervan vond; deze schaker/schrijver kwam, in een overigens geheel andere context, ooit op de proppen met de (van origine Italiaanse) uitdrukking: 

Spermatozoo . . .

Wanneer de spermatozoo na de grote wedren als eerste van de miljoenen bij de eicel is aangekomen, staat hij voor zijn laatste beslissende opgave: tot haar in te gaan. Zij is omgeven door een moeilijk te penetreren pantser van vrouwelijke trots en om dit vlies te doorboren moet de spermatozoo zijn bekoorlijke zweepstaartje offeren, dat zuur bevat dat in staat is de afscherming van de eicel op te lossen. Alleen, hij is daar niet in zijn eentje toe in staat! Hij heeft niet genoeg zuur en om de eicel te vermurwen heeft hij de hulp van anderen nodig! Hij moet enige medestanders overreden voor hem het vuile werk te doen. Hoe hij dit doet(?), of hij valse beloften aanwendt, of er misschien

homoseksualiteit in het spel is, de moderne wetenschap weet het nog niet, maar in ieder geval moeten enige van zijn medestanders bereid gevonden worden het beste te geven, alleen om hem naar binnen te doen gaan.

Zo is het met het Zwitsers systeem nu ook; als een topspeler, als bijvoorbeeld Sipma, in de eerste twee rondes relatief zwakkere opponenten heeft verslagen, moeten deze in het vervolg van het toernooi wel punten gaan halen. 'Voorbeeld Sipma' treft, nadat hij de eerste twee rondes heeft gewonnen, alleen nog maar andere topspelers, waartegen hij hoogstwaarschijnlijk alleen maar tot puntendelingen komt. Vandaar dat het 'verschil' (lees: voordeel voor Sipma) moet worden gemaakt door de tegenstanders uit de eerste rondes die 'voorbeeld Sipma' wel heeft gehad en zijn directe concurrenten voor de eerste plaats niet! 

Om die reden (naar ik aanneem) wil Sipma weleens iets anders 'zien', dan een groot toernooi met het Zwitsers systeem. Wilt u het hele verhaal van Sipma lezen ga dan naar de site van damclub Hijken. Schrijver dezes wil nog opmerken dat wat hem betreft dezelfde bezwaren kleven aan het zogenaamde SB systeem; de letters SB staat voor Sonneborn en Berger, maar dat is eigenlijk een verkeerde benaming. Hermann Neustadl bedacht het systeem, William Sonneborn en Johann Berger

waren de grote criticasters tegen het systeem! Hoe het mogelijk is dat de namen laatste twee voor eeuwig aan dit systeem kleven is mij niet duidelijk. Maar goed, dit laatste geheel terzijde natuurlijk, alhoewel . . ., voordat je het weet heet het Zwitsers systeem voortaan het Sipma systeem !

Wouter Sipma plaatste zich via de halve finales voor het aankomende Nederlands Kampioenschap Dammen Algemeen te Emmeloord onder andere door een overwinning op mijn generatiegenoot Sjoerd Koopman.

Wit (Koopman) is volgens mij al 'overspeeld'; nadat Sipma zojuist op de 43ste zet (21-26) op de 'mat' heeft gelegd, vergreep wit zich aan 44.  41-36, tijdsdruk was hier mede de oorzaak van, waarschijnlijk was 44.  39-33 nog de 'beste'.

Zwart forceert nu opmerkelijk eenvoudig de definitieve winst: 44.  . . - . .  (1-7)  dreigt natuurlijk (16-21), dus  45.  32-28  (16-21)  46.  27x16  (18x27).  


Met de moed der wanhoop speelt Koopman nog 47.  28-23, maar moest toen na  47.  . . - . .   (11-17 offeren vanwege de dreigende doorbraak (27-31) en (7-11). Koopman gaf echter snel (en terecht) op.   

Er zijn zonder meer indrukwekkender overwinningen van Sipma die misschien een groter eerbetoon aan Sip de dammer zouden zijn geweest, maar ach, het heeft ook wel 'iets' om eens een generatiegenoot (zij het als slachtoffer) ten tonele te voeren.

Wouter jongen, veel succes in Emmeloord én blijf vooral schrijven!

   

Niet fit...

 Door Tjalling van den Bosch

Al voor de derde achtereenvolgende week is uw penneleur niet helemaal fit; een relatief eenvoudige verkoudheid houdt mij binnenshuis.

Anders dan bij griep is er geen sprake van koorts; slechts een ontsteking van het slijmvlies in de neus- en keelholtes zorgen voor doorwaakte nachten (kriebelhoest) en (mede daardoor) lusteloze dagen. "Je moet even uitzieken" sprak de geconsulteerde huisarts, maar ja, dat duurt dus nu al 3 weken en dat terwijl de eerste schermutselingen met betrekking tot 'Salou Open 2015' zichtbare vormen beginnen aan te nemen (Amersfoort, 27 februari a.s. en Heerenveen 4 april)!

Maar goed, futloos of niet er moet geld op de plank komen en dit betekent dat uw penneleur zich wederom moet storten op een nieuw epistel voor dit blog. Als het energiepeil op een laag pitje staat is de geest ook minder creatief, maar gelukkig is daar dan altijd nog (bijvoorbeeld) Frans Hermelink:

Wit heeft zojuist 27-22 gespeeld en nu is het aan zwart! Durft u het(?) (12-18) . . . en wit speelt en wint. Daar gaan we:  39-34  (18x27)  32x12  en nu (a)  (8x17)  43-39  (23x43)  34-30  (43x34)  -(25x34) mag ook; voor de winstvoering  maakt het niet uit- 40x20  (25x34)  33-28  (14x25)  28-22  (17x28)  37-31 (26x37)  41x5.  Inderdaad kan zwart in plaats van (a)  (8x17)   ook (b)   (23x32)  slaan; dan volgt echter  37x28  (8x17)  34-30  (25x34)  40x20 (14x25)  35-30  (25x34)  28-22  (17x39)  38-33  (39x28)  36-31  (26x37)  41x5. 

Een andere grootheid in het (creatieve) absurdum is natuurlijk 

Andreas Kuyken; kijkt en huivert (vrij naar van Hanegem W.): 

Het klopt dat wit een schijf 'meer' heeft. 33-29  (24x22)  31-27  (22x42)  12-8  (19x37)  43-38  (42x33)  8-3  und jetzt??

Absurd; wit heeft bijna al zijn schijven geofferd, terwijl zwart nog over alle schijven vanuit de beginstand beschikt (!) én zwart is aan zet!?!

Als zwart nu denkt remise te maken via  (40-45)  remise te maken dan heeft hij het mis, want zwart slaat 3x50 (via de schijven: 21-37-30-14-18-33). Na enig gepuzzel leidt waarschijnlijk  (14-19)  nog tot een eindspel, welke trouwens ook verloren is voor zwart(!):  3x49  (via de schijven: 21-37-33-30-40).


Het eindspel dat nu ontstaat is dus winnend voor wit; hoe(?), dat mag u zelf uitzoeken. Met excuses voor mijn futloosheid.  

Mens sana in corpore sano . . . es war einmal, und es kommt wieder.

Bijten...

Door Tjalling van den Bosch

Uit hoofde van de 'voorpret' kijken we even vooruit; naar de maand mei om precies te zijn. De vijfde maand van het jaar is traditioneel gereserveerd voor twee prachtige (open) damtoernooien, namelijk de Thailand Open (dit jaar van 8 t.e.m. 15 mei 2015) en de Salou Open (van 23 mei t.e.m. 2 juni 2015). Het toernooi in Azië is dit jaar aan haar 11de editie toe, terwijl het toernooi aan de Costa Dorada dan voor de 18de maal plaatsvindt.
U ziet aan de datums dat de twee toernooien, anders dan in voorgaande jaren, elkaar niet 'bijten'. Tenzij u natuurlijk, na afloop van de Thailand Open de, door de organisatie van harte aanbevolen, uitstapjes maakt (u bent er dan toch!).

Maar . . . (het zal niet!?) er dreigt gevaar! Het W.K. voor dames dwarsboomt sowieso beide toernooien, dus de meeste topdamsters moeten de toernooien noodgedwongen aan zich voorbij laten gaan; EN er komen thans berichten vanuit Rusland dat men dit jaar (2015) aldaar, precies in de maand mei, van plan is om het Russisch Kampioenschap te organiseren! Het zou doodzonde zijn wanneer de Russische dam-elite deze toernooien noodgedwongen aan zich voorbij zou moeten laten gaan. Er is overigens thans (in Rusland) een beweging gaande om het nationaal kampioenschap (net als in ons land) in de maand april te laten plaatsvinden; diverse Russische wereldtoppers hebben zich ook gewoon opgegeven voor één van de reeds eerder gememoreerde toernooien.  We hopen van ganser harte dat het lukt om het R.K. te verplaatsen.

Als we de lijst van winnaars er eens bij pakken, dan zien we trouwens dat de Russische grootmeesters de beide toernooien niet overheersen.

Thailand Open: 2005 Mardosa - 2006 Heusdens - 2007 Chizhov - 2008 Ndjofang - 2009 Ndjofang - 2010 Heerema - 2011 Ndiaye (Macodou) - 2012 Chizhov - 2013 Chizhov - 2014 Ndiaye (Macodou).

Salou Open: 1998 Gantwarg - 1999 Watoetin - 2000 Gantwarg - 2001 Gantwarg - 2002 Shvartsman - 2003 Valneris - 2004 Thijssen - 2005 Valneris - 2006 Thijssen - 2007 Getmanski - 2008 Dolfing - 2009 Valneris - 2010 Baliakin - 2011 Valneris - 2012 Boomstra - 2013 Kolesov - 2014 Georgiev.

Beide toernooien kunnen pronken met drie Russische winnaars. terwijl Nederland in Thailand tweemaal een winnaar leverde en in Salou vijfmaal.

Veel partijen van de winnaars zijn in de diverse damrubrieken uitvoerig bezongen, daarom laat ik u 'genieten' van de twee toernooidirecteuren die meestal aan hun eigen toernooi meedoen.

Dit diagram komt uit de eerste Thailand Open (8ste ronde, 23-5-2005); de witte schijven waren in handen van de organisator Andrew Tjong A Ong, terwijl Harry de Waard achter de zwarte stukken zat. Zwart had net 32.  . . - . .  (12-17)  uit zijn vingers laten glippen; wit kwam nu met  33.  33-28  en zwart vervolgde met  (18-22),  waar naar mijn bescheiden mening  (25-30)  gespeeld had moeten worden. Afijn, de Waard had echter een ander plannetje!?34.  28x19  (22x31)  35.  36x27  (13-18?)  met het idee om schijf 27 onder vuur te nemen, echter de combinatiespecialist (de Waard) kreeg toen een koekje van eigen deeg! 36.  29-23  (18x20)  37.  19-14  (10x19)  38.  27-22  (17x28)  32x1  over en uit, 2-0.

Het volgende diagram komt uit de Salou Open van 1999.

Bas Baksoellah had wit en de (toen nog aanstaande) toernooidirecteur Peter Pippel zwart. Baksoellah was vol in de aanval gegaan, zijn tegenstrever heeft alleen maar wat, op zijn korte vleugel, zitten pielen; hij noemde dit 'omsingelen'. Waarom is ons tot heden ten dage nog steeds niet duidelijk, maar wit besloot nu tot  37.  35-30 ??   De organisator beleefde toen zijn finest hour . . .  37.  . . - . .  (15-20)  38.  24x15  (4-10)  39.  15x4  (17-22)  40. 4x27  (31x42)  ja ja, een zelden voorkomende zevenklapper(!), met natuurlijk 41.  47x38  (36x47)  als smakelijk (zwart) toetje, 0-2. 

Overigens lijkt wit in het laatste diagram geen goede voortzetting meer te hebben; men zou kunnen zeggen dat zwart 'het' fantastisch heeft gespeeld, maar dat doen we natuurlijk niet! 

Als u belangstelling heeft voor één van de twee toernooien, ga dan naar de toernooi-sites. Wat betreft de Thailand Open weet ik het niet, maar het toernooi van Salou zit tegen het maximum aantal (van 140) deelnemers aan!
Het meedoen aan deze toernooien is natuurlijk prachtig; wat uw penneleur betreft is ook de 'voorpret' zeer belangrijk; helaas heeft het er alle schijn van dat de jaarlijkse stadswandeling (als voorbereiding op Salou) door Amersfoort dit jaar waarschijnlijk niet door gaat (?).

 

PS. Lang getwijfeld of men de . . . Open dient te schrijven, of het . . . Open. In 'sportend Nederland'  spreekt men van de US Open, maar op Wikipedia heeft men het over het US Open. Uiteindelijk is de keuze op 'sportend Nederland' gevallen; dammen is toch een sport? 

Toevoeging:

Zaterdag 28 februari aanstaande is er weer de traditionele Sneker Damdag. In mijn jeugd ("DAT is lang geleden!" JA DAT IS OOK LANG GELEDEN) deden er vaak meer dan 250 dammers mee; tegenwoordig is dit aanzienlijk minder, dus ga naar de site van Damclub Sneek (of van de P.F.D.B.) hierop staan de gegevens.

Geef u op, want anders kan dit toernooi wel eens de laatste zijn !!!

WK-match...

Door Tjalling van den Bosch

Zou het dan toch nog tot een WK-tweekamp komen? Gaan we het echt meemaken(?); twee van 's werelds beste dammers die strijden om de wereldtitel (in match-vorm)! Het lijkt er op z'n minst op dat in ieder geval de eerste schuttersputjes zijn gegraven! Maar daarover straks meer. 

Hidde . . . 

Een jaar of 6 geleden ben ik, door toedoen van Hidde Risselada, voor het eerst bij het voormalige Hoogovens Schaaktoernooi geweest (in Wijk aan Zee). Overigens noemde men het toernooi toen het Chorus Schaaktoernooi;  heden ten dage draagt het de naam Tata Steel Chess tournament. Wat voor naam het toernooi ook draagt, het is en blijft,wat mij betreft, één van 's werelds mooiste schaakhappenings. Sinds die eerste keer met Risselada ga ik er elk jaar minimaal één dag heen; zo ook op dinsdag 13 januari 2015. 

Zoals elk jaar worstel ik mij na aankomst eerst door de grote 'flappen' plastic heen, voordat ik de enorme sporthal (De Moriaan) in Wijk aan Zee betreed, welke (ook) elk jaar weer propvol zit met schakende medemensen.

Er zijn voor amateurs: tienkampen, dagvierkampen, weekendvierkampen,alsmede toernooien voor speciale groepen zoals: ondernemingsraden,parlementariërs, journalisten, arbiters, klanten, om er maar eens enkele (!)te noemen. In totaal stonden maar liefst 1.518 schakers op de deelnemerslijst! 

Nadat ik, elke jaar weer, over de eerste verbazing van zoveel schakers en schaaksters heen ben, loop ik door naar 'het podium' waar de allerbeste schakers zitten (Carlsen, Giri, Caruana e.v.a.).

Terwijl ik voorzichtig langs de borden schuifel loop ik plotseling Ton Sijbrands tegen het lijf; wees gerust, de Grand Maître kwam ongeschonden uit de onverwachte strijd, wat heet, Sijbrands hield opvallend gemakkelijk stand . . .  Afijn, we wisselen enkele woorden en terwijl ik verder om mij heen kijk zie ik 'onze' wereldkampioen lopen (!); inderdaad Alexander Georgiev. Er is even een moment van herkenning, maar hij loopt door; hij verwacht mij daar niet en ik hem al helemaal niet. Ik twijfel even, maar het is hem toch echt(!); ik wil hem even aanspreken ("Wat doe jij hier?"), dus achter hem aan.  Plotseling wurmt hij zich 'tussen de tafels door' en dat lukt mij met geen mogelijkheid; niet 'voorwaarts' en niet 'zijwaarts', maar dat zal u niet verbazen. In ieder geval, Georgiev lijkt mee te spelen; nee, hij speelt mee!

Vrijwel niemand blijkt ervan op de hoogte te zijn dat de meervoudig wereldkampioen dammen meedoet aan een zogenaamde dagvierkamp (voor de duidelijkheid: deze wordt verspeeld over 3 dagen)! Georgiev zal al zijn drie partijen winnen (in groep 5K) en behaalt een Toernooi Prestatie Rating van 2078.

 

Match . . . ?

 

Dat twee grootheden uit de damsport hier toevallig (?) aanwezig zijn, zou dat ergens op duiden? Zou de organisatie van het schaaktoernooi snode plannen hebben voor de editie van 2016? Een tweekamp om de titel "sterkst schakende dammer van de wereld'? Het zou een geweldige stunt zijn natuurlijk. Trouwens, van opzienbarende stunts zijn de organisatoren van het Tata Steel Chess Tournament niet vies, zo werd dit jaar (door de grootmeesters) een deel van het toernooi gespeeld in Rotterdam en Den Haag!

 

Zowel Sijbrands als Georgiev lieten zich niet in de kaart kijken; ik heb geen van beide zelfs maar op een hint in die richting kunnen betrappen. Wel zag ik dat Sijbrands met de nodige egards werd behandeld (door de schaakorganisatoren), zo werd de Grand Maître  'live' voor de camera's gesleept en werden hij en zijn gevolg overstelpt met consumptiebonnen! 

 

En Georgiev (?); die was dus reeds in voorbereiding! Waarschijnlijk wilde onze 'zittende' wereldkampioen eerst de sfeer proeven door in deze editie, in de anonimiteit, mee te spelen; hij is blijkbaar niet iemand die over één nacht ijs gaat. Georgiev is goed bevriend met schaakgrootmeester Ivantsjoek (Ivanchuk), dus voor een goede secondant hoeft hij niet ver te zoeken. En voor Sijbrands lijkt het ook geen probleem te zijn om bijvoorbeeld Jan Timman te vragen als steun en toeverlaat.

 

Dus . . .

 

Wie weet krijgen we in 2016 dan toch een WK-match tussen twee (dam-)Grand Maîtres; de schuttersputjes lijken in ieder geval te zijn gegraven (!) EN (niet onbelangrijk) de schaakbestuurders zijn er wel toe in staat! 

Iemand die zich ook graag aan de schaaksport overgaf, was natuurlijk Jannes van

der Wal; tijdens het N.K. van 1984 nam hij in de vierde ronde (gespeeld op 20 april)

Evert Dollekamp als volg te grazen.

 

Het is misschien opmerkelijk te noemen, maar dit was niet een geweldige 'Jannes'-aanval, welke met een vernietigende rondslag werd afgemaakt, nee Dollekamp ging (met zwart) als een 'dolle' in de aanval.

Op zich is er m.i. na (9-13) niet zo heel veel aan de hand, maar toen Evert hier besloot tot 26... (24-29)  maakte Jannes het af  met:  27.  31-27  (29x49)  28. 39-33  (28x39) 29.  38-33  (39x28)  30.  48-43  (49x38)  31.  42x4  geen speld tussen te krijgen. 

NEE, maar wel een Boom(!), want Gerrit laat ons via Toernooibase dammen weten dat wit  veel spectaculairder had kunnen uithalen, namelijk met:  27.  31-26!  (29x49)  38-33  (49x27)  33x24!  (20x29)  48-43  (27x49)  30-24  (29x20)  26-21  (16x27)  42-38  (49x32)  37x10  (15x4) en  25x3.  

 

Alles bij elkaar is dit een opmerkelijk epistel geworden . . .

 

 

Niet doen....

Door Tjalling van den Bosch

Sinds het einde van het vorig jaar verkeert uw penneleur in een soort (dam)roes; sinds lange tijd is onze edele damsport weer eens in een positieve fase terecht gekomen. Door de recordpoging blindsimultaan mogen wij dammers rekenen op publieke belangstelling en dat is al heel wat. We moeten het soms, in een gezelschap, even aan slingeren, maar dan komt het gesprek vast en zeker op de tour de force van Sijbrandsuit, en dus kunnen we niet-dammers (in ieder geval verbaal) kennis

laten maken met de schoonheid van onze sport.

Helaas ontwaakte schrijver dezes snel uit de mooie droom; naar aanleiding van de 'evaluatie van de 80'+ 1'' waren er weer mensen die meenden mij te moeten aanschrijven vanwege de; "misselijk makende questionaire van de bond"; ook woorden als "tendentieuze vragen" en "vragen die niets met de 80'+1', of zelfs maar met dammen (!) te maken hebben" kreeg ik voorgeschoteld.

Zo nu en dan ben ik (op dit blog) kritisch op: De drang om de denktijd in onze DENKsport te beperken (je verplicht voetballers toch ook niet om  met een kleinere bal spelen!?!). Als u mijn bezwaren 'terug' wilt lezen: -juni 2012; Dammen . . . - januari 2013;   Denksport ??? - Met de tijd meegaan?! - februari 2013; Dammers let op uw saeck - juli 2013; Zager & Evans - oktober 2013; Eufemisme - april 2014;  Essentie . . . - mei 2014; Piepelen . . .. 

Mensen die contact met mij zochten vanwege hun ongenoegen over de gang van zaken met de 80'+1' in de nationale clubcompetitie wil ik meedelen dat ik gezegd (geschreven) heb wat ik kwijt wilde en dat was het. Ik klim niet (weer) op de barricaden; als iemand problemen heeft met de 80'+1' in de nationale clubcompetitie, dan doe je toch gewoon niet mee! Als straf moet je dan wel 11 'vrije' zaterdagen zien door te komen, maar ach dat lukt mij tot op heden uitstekend; het bezoeken van een 10-tal wedstrijd is niet aan te raden, want zo staat het nog 3-1 en voor dat je het weet is de wedstrijd beslist; daar is dus niets aan. 

De voorstanders van de 80'+1' in de nationale clubcompetitie wil ik meegeven dat ze moeten stoppen met de wig die ze (met het invoeren van de nieuwe denktijd) hebben geslagen er steeds dieper in te drukken, zoals met de questionaire. Gewoon niet doen! Jullie hebben de 80'+1' er op slinkse wijze door gedrukt en de mededeling dat deze niet zal worden teruggedraaid (zie: mei 2014; Piepelen . . .) is duidelijk bij mij doorgekomen. Dus hou op met die poppenkast, want wat je nu ook doet, de kans bestaat dat er meer mensen zijn die er de brui aan geven. Dus hou het kort op de volgende bondsraadvergadering; gewoon eerlijk zeggen dat je het niet meer terug gaat draaien en ga over tot het enige belangrijke speerpunt in de Nederlandse damwereld: LEDENWERVING.

We zijn nog maar met een klein groepje; een bondraadslid liet voorafgaand aan dit seizoen het aantal van 'goed 1.500 K.N.D.B.-leden' optekenen. Iemand anders schreef mij, dat het gaat om 3.700 leden 'op papier', waarvan er 500 alleen maar een abonnement hebben op Het Damspel. Wat het aantal ook is, het blijft een klein groepje en daar moet je zuinig op zijn. Waarschijnlijk zal 95% van de leden zich niet druk maken over de denktijd, ze zijn niet voor en niet tegen, maar de resterende dammers worden door deze acties uitelkaar gedreven.

De voorstanders kunnen niet bogen op enig succes: maar liefst 14 teams zijn van de deelnemerslijst van de Nationale Clubcompetitie verdwenen; zie het epistel Clubcompetitie van november 2014.

Tevens zijn er de laatste rondes van dit seizoen opvallend veel teams incompleet en dat alles omdat de wedstrijden één uur eerder afgelopen moesten zijn. Het gros van de wedstrijden was vroeger rond de klok van 17.00 uur afgelopen; tegenwoordig is dat 16.00 uur.
Verder is er geen ledenwinst of wat dan ook maar, dus de voordelen zijn nul komma nul en het nadeel: Achteruitgang.

En nu niet gaan verschuilen achter: Dit was anders ook gebeurd, want dat is een zwaktebod. Regelmatig bezoek ik het NOC*NSF op Papendal; als ik de hele situatie beschrijf aan de heren van het overkoepelende sportorgaan, dan krijg ik als reactie steevast: "Onbehoorlijk bestuur".  

Laten we de vernieuwingsdrang achterwege laten en met ons kleine groepje blijven genieten van onze edele damsport (als denksport!). De onderstaande stelling komt uit de eerste ronde van het wereldkampioenschap 1978 (Arco) gespeeld op 14 oktober.

De witte schijven zijn in handen van de Witrus Anatoli Gantvarg (jazeker, tegenwoordig met een v); zijn opponent is Ameth Diaw uit Senegal, van wie we op damgebied sinds de Baba Sy Memorial van 1991 niets meer hebben vernomen. Zwart heeft net op de 31ste zet, via (18-23)  29x18  (12x23)  veld 23 bezet en dat was geen gelukkige keus. Gantvarg kwam nu met  33.  33-29 en zwart dacht dat die zet hem soelaas zou bieden, hetgeen een misrekening was.

33.  . . - . .  (7-11)  34.  29x18  (28-32)  35.  37x28  (22x42)  36.  31x22  (17x28)  37.  34-29  (13x22)  38.  29-23  (28x30)  39.  43-38  (42x33)  40.  39x6  Zwart speelde nog wel even door, maar de punten gingen naar Anatoli.

Laten we het 'elkaar te grazen nemen' beperken tot op het dambord . . .

Waar zijn toch de bestuurders die dammers kunnen binden en verbinden, in plaats van het tegenovergestelde? 

Geen zee meer.

Door Tjalling van den Bosch
 

In 1932 werd het laatste sluitgat (de 'Vlieter') gesloten en was de Zuiderzee geen zee meer, maar een meer . . .  Doordat de voormalige zee was afgesloten van 'eb en vloed' vond er ontzilting van het water 'achter' de dijk plaats. Het plan om de Zuiderzee af te sluiten was reeds in het jaar 1891 ontstaan, voornamelijk door toedoen van ingenieur Cornelis Lely, die leefde van 1854 tot 1929; hij maakte dus de daadwerkelijke ontsluiting van de Zuiderzee niet meer mee. De weg die later over de ontstane dam is gelegd kennen we tegenwoordig natuurlijk als de Afsluitdijk;

hierop staat al decennialang een metershoog beeld van ingenieur Lelie. De naam van de nieuw ontstane 'plas' water werd het IJsselmeer. 

Het liep anders . . .

Nederland is 'groot' geworden door het 'winnen' van land; in eerste instantie was het de bedoeling om de Markerwaard als eerste 'droog te leggen'. Door economische omstandigheden ging dit niet door en was het de Noordoostpolder die als eerste, in het oorlogsjaar 1942, werd 'drooggelegd' in het IJsselmeer. In 1947 werd begonnen met de 'uitgifte' (aan boeren) van de 'gewonnen' grond. De nieuwe bewoners werden streng geselecteerd; ze kwamen voornamelijk uit Friesland, Noord Holland en Zeeland. Dat velen uit deze laatste provincie hun heil zochten in het 'nieuwe land', kwam mede doordat de geallieerden Walcheren 'onder water hadden gezet'. 

De mannen en vrouwen die het aandurfden hun 'handen' in het  nieuw gewonnen land te steken, zou je tegenwoordig no nonsens figuren noemen; eigenzinnige, noeste werkers, die het leven het liefst eenvoudig hielden.

Als vader bijvoorbeeld Sijbrand heette, dan draaide je alleen maar de eerste twee letters om en heette je zoon dus IJsbrand; met andere woorden 'niet moeilijk doen'. Als je een korte voornaam had, waardoor je minder gemakkelijk met de letters kon 'spelen', bijvoorbeeld Jaap, dan noemde je je zoon maar kortweg Bart. 

He, he . . . 

Daar zijn we dan bij het dammen(!); inderdaad we gaan richting het N.K. algemeen 2015. De K.N.D.B. heeft stichting Aanzet bereid gevonden om de organisatie voor Neerlands hoogste dam-eer (wederom) op zich te nemen. Stichting Aanzet werd in 2006 door de heren IJsbrand (zoon van Sijbrand) Haven, (kortweg) Bart Jonker, Joop Kip en Henk Boers nieuw leven ingeblazen; later werd Boers vervangen door Henk Kamminga. Stichting Aanzet was in 1989 reeds in het leven geroepen om de damsport te promoten, maar lag op een gegeven ogenblik 'onder de radar'. 

Sinds de bemoeienissen van het bovengenoemde viertal organiseerde de stichting o.a. grote schooldamevenementen met soms wel meer dan 100 deelnemertjes (!), het Nederlands Kampioenschap van 2008, alsmede het Wereldkampioenschap van 2011. Voorts werd er 4 maal een recordpoging kloksimultaan georganiseerd. Stichting Aanzet neemt vaak het voortouw als er iets op damgebied, in 'de polder', moet worden georganiseerd; ze doen, bij het uitvoeren van een idee, nooit vergeefs een beroep op andere polderbewoners (lees: Clubgenoten), ook dat mag weleens gezegd worden.

Alles wat Stichting Aanzet doet, doet men met een grandeur welke zijn gelijke niet kent in onze damwereld. De heren doen alles wel op hun eigen(zinnige) manier; dat men daarbij, zo nu en dan, de heren bestuurders tegen de haren instrijkt, het zij zo. Zo bedong stichting Aanzet tijdens de organisatie van het W.K. 2011 een  plaats op de deelnemerslijst van de plaatselijke coryfee Wiebe van der Wijk.  Dit stuitte op bezwaren van zowel de K.N.D.B. als de F.M.J.D., maar de organisatoren waren onverbiddelijk en dus deed van der Wijk mee. De (Nederlandse) voorzitter van de internationale dambond strafte de noeste werkers van stichting Aanzet, door in zijn openingsspeech, van der Wijk niet te noemen en succes te wensen (en alle andere Nederlanders wel)! De mannen van Stichting Aanzet voelden zich gegriefd tot op het bot!

Naar eigen zeggen (en dan vooral bij monde van Bart Jonker) worden de mannen van Stichting Aanzet regelmatig uitgemaakt, door bondsbestuurders, voor damboeven of de Daltons. Toch stond de K.N.D.B. afgelopen jaar weer op de stoep bij de mannen uit de 'polder', met de vraag of men genegen was om ook het N.K. van 2015 te organiseren. "Ze hebben wel gezien dat deze jongens er wel wat kunnen" lachen de organisatoren nu.

 

Het lukte Stichting Aanzet, na een moeizaam proces, weer om 'het' voor elkaar te krijgen. Dus vindt het Nederlands Kampioenschap Dammen Algemeen 2015 plaats in het van der Valk Hotel  te Emmeloord; en wel van 10 t.e.m. 18 april.

De 'sponsorplaats' gaat naar Hein Meijer en die heeft de uitnodiging nog aangenomen ook; daardoor moet Paul Oudshoorn weer alleen de rol van analyticus op zich nemen ("Hoe kun je hem (en ons) dit aandoen, Hein?"). Op zich is dat jammer, want als duo-connaisseurs zijn ze onnavolgbaar goed. Maar á la bonne heure; Hein Meijer in actie zien achter het dambord heeft ook weer z'n charmes; nog nooit heb ik iemand zo zien wegduiken in bescheidenheid als hij een goed resultaat heeft behaald; nog nooit heb ik iemand zichzelf zo zien verachten als het tegenovergestelde het geval is.

Het worden vast weer mooie dagen in Emmeloord en de allure van Stichting Aanzet kennende, zal het ongetwijfeld weer een prachtig promotioneel geheel worden. 

 

De afsluiting van dit epistel komt uit het boek, dat ongeveer een half jaar geleden bij mij op de deurmat plofte: veertig jaar dammen in en om Marknesse van Henk Boers. Een waardevol geschenk van de Daltons.

 

Dit diagram komt uit de onderlinge competitie van Tamek /Damkring Marknesse; het betreft een partij tussen (met wit) S. Haven en IJ. Haven verspeeld op 16 maart 1981.

Sij kwam hier op de 31ste zet met  32-28, zwart had 6 zetten eerder (3-9) gespeeld en had daar nu waarschijnlijk spijt van, als hij toen (4-9) had gespeeld was er niet veel aan de hand geweest. Eigenlijk is er nu ook nog niet zoveel aan de hand, maar toen IJs reageerde met 31.  . . - . . (9-14), om het gevaar 28-23 te bestrijden, werd zoonlief hardhandig op zijn nummer gezet: 32.  31-27  (21x41)  33.  42-37  (41x23)  34.  29x7  (2x11)  35.  34-30  (25x34)  36.  39x10  en na nog enkele zetten gaf IJs de hand; vermoedelijk dronken ze daarna nog een biertje (wat zal vader dat lekker hebben gesmaakt) en keerden toen huiswaarts, want de volgende dag moest er natuurlijk weer gewoon gewerkt worden.

 

Van Bart Jonker tegen vader Jaap, heb ik helaas geen fragment kunnen vinden; Barts finest hour  beleefde hij ongetwijfeld in 1982, toen hij in de provinciale tiental-competitie won van niemand minder dan Jannes van der Wal. De laatste zou enkele maanden later wereldkampioen in Brazilië (Sao Paulo) worden. Het moge duidelijk zijn, zowel IJsbrand Haven als Bart Jonker zijn erfelijk belast; natuurlijk noemde IJsbrand zijn zoon Sijbrand en ik weet niet of Bart een zoon heeft, maar als

dat wel het geval is dan zal deze ongetwijfeld naar de naam Jaap luisteren.

 

Voor in uw agenda:

 

Nederlands Kampioenschap Dammen Algemeen 2015, van 10 tot en met 18 april.  

Be there . . .